• Free Shipping Over 60€

  • Best compositions & quality

  • Worldwide Shipping

  • Free Shipping Over 60€

  • Best compositions & quality

  • Worldwide Shipping

Kwasy omega-3 – dlaczego warto je przyjmować?


Temat NNKT, kwasów omega-3 i omega-6, jest od dłuższego czasu bardzo popularny. Wzmianki o nich wykorzystywane są nie tylko w literaturze z zakresu dietetyki, ale nawet w reklamach artykułów spożywczych. Warto dokładniej przyjrzeć się ich właściwościom, ponieważ mają niebagatelne znaczenie dla zdrowia. W poniższym artykule wyjaśniamy, czym tak naprawdę są kwasy omega-3 i co można zyskać poprzez zwiększenie ich spożycia.

Niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe w zdrowiu człowieka

Niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, w skrócie NNKT, to grupa kwasów tłuszczowych, w strukturze których można podwójne wiązanie pomiędzy atomami węgla. Zwyczajowo bywają określane mianem witaminy F, z uwagi na fakt, że ludzki organizm nie potrafi ich sam syntezować, przez co wymagana jest ich podaż wraz z pożywieniem. W zależności od położenia ostatniego wiązania podwójnego, wyróżnia się kwasy omega-3 i omega-6.

EPA i DHA – najważniejsze kwasy omega-3

Do najważniejszych kwasów omega-3 zalicza się dwa związki pochodzenia zwierzęcego:

  • kwas eikozapentaenowy (EPA),
  • kwas dokozaheksaenowy (DHA).
W pożywieniu człowieka głównym źródłem EPA i DHA są tłuste ryby morskie, takie jak sardynki, makrele, śledzie czy łososie.

Czytając o kwasach omega-3 często można spotkać się z informacjami o kwasie α-linolenowym (ALA), obecnym w oleju lnianym czy oleju rzepakowym. W teorii, kwas ten może być przekształcany do EPA i DHA, które są bezpośrednio wykorzystywane w procesach fizjologicznych. Niestety, badania naukowe wskazują, że konwersja ta jest relatywnie niska – tylko 1-5% ALA przekształci się w EPA i DHA. Jest to zdecydowanie zbyt mała wartość, by pokryć zapotrzebowanie na te kwasy.

Zapotrzebowanie na kwasy omega-3

Według zaleceń Instytutu Żywności i Żywienia osoby we wszystkich grupach wiekowych powinny spożywać co najmniej 250 mg kwasów omega-3 na dobę. Zwiększenie podaży polecane jest głównie kobietom ciężarnym, w trakcie okresu laktacji oraz osobom chorującym na hipertriglicerydemię i choroby krążenia.

Co zaskakujące, badania środowiskowe pokazują, że spożycie kwasów omega-3 w Polsce jest dwukrotnie niższe niż norma. Jest to związane przede wszystkim z niskim spożyciem ryb w naszej codziennej diecie. Prawidłowa podaż kwasów omega-3 wcale nie musi wiązać się z dodatkową suplementacją – do pokrycia zapotrzebowania wystarczy zjedzenie dwóch porcji ryby tygodniowo.

Prozdrowotny wpływ kwasów omega-3

Uważana za jedną z najzdrowszych diet na świecie dieta śródziemnomorska wyróżnia się niezwykle wysoką zawartością kwasów omega-3. Okazuje się, że związki z tej grupy odpowiadają za prawidłowe funkcjonowanie wielu układów ludzkiego organizmu, a ich suplementacja może wręcz stanowić profilaktykę dla niektórych chorób przewlekłych. Wśród wielu działań kwasów omega-3 warto szczególnie skupić się na ich prozdrowotnym działaniu na układ sercowo-naczyniowy i układ nerwowy.

Istotna prewencja chorób sercowo-naczyniowych

Statystyki wskazują, że schorzenia układu sercowo-naczyniowego, takie jak miażdżyca tętnic czy choroba wieńcowa, są przyczyną prawie 46% wszystkich zgonów w Polsce. Liczba ta jasno wskazuje, jak poważny problem stanowią te choroby. Lekarze od lat podkreślają, że kwasy omega-3 stanowią istotny element profilaktyki zachorowań.

Dobroczynne działanie kwasów DHA i EPA na serce i naczynia krwionośne jest wielokierunkowe. Warto przede wszystkim wspomnieć o ich zdolności do:

  • hamowania procesu odkładania blaszki miażdżycowej w naczyniach krwionośnych;
  • znacznego zmniejszania stężenia trójglicerydów we krwi (nawet do 30%!), przy jednoczesnym podwyższeniu stężenia cholesterolu HDL;
  • protekcyjnego wpływu na komórki mięśnia sercowego;
  • zwiększania syntezy tlenku azotu w komórkach śródbłonka naczyń, co pośrednio powoduje spadek wartości ciśnienia tętniczego.

Badania wykazały, że kwasy omega-3 pełnią też ważną rolę we wtórnej prewencji chorób krążenia, u osób po już przebytym incydencie sercowym. W takim przypadku, dodatkowa podaż kwasów DHA i EPA lub zwiększenie spożycia tłustych ryb, zmniejszała ogólną umieralność nawet o 30%!

Kwasy omega-3 są niezbędne do zachowania prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego

Wielonienasycone kwasy tłuszczowe z rodziny omega-3 stanowią podstawowy składnik fosfolipidów, które wchodzą w skład błon komórkowych komórek mózgu. Nie są one jednak wyłącznie składnikiem budulcowym – aktywnie wpływają na metabolizm całej tkanki nerwowej, uczestnicząc między innymi w pobieraniu glukozy, uwalnianiu acetylocholiny czy procesach zapamiętywania. Nic zatem dziwnego, że w ostatnich latach odkryto związek niedostatecznej podaży kwasów omega-3 z niektórymi chorobami.

Z pewnością warto wspomnieć o roli kwasów DHA i EPA w prewencji chorób neurodegeneracyjnych, w tym choroby Alzheimera. Jedna z publikacji wykazała, że zwiększenie spożycia kwasów omega-3 o 100 mg dziennie pozwoliło obniżyć ryzyko demencji o 14%, a choroby Alzheimera aż o 37%.

Interesujący jest także związek kwasów omega-3 z chorobami psychiatrycznymi. Jest to wprawdzie temat wciąż badany, a wnioski nie są jednoznaczne, jednak istnieją przesłanki, że dodatkowa podaż kwasów EPA i DHA może być pomocna w redukcji objawów depresji, choroby afektywnej dwubiegunowej czy schizofrenii.

Co należy wiedzieć o suplementacji kwasów omega-3?

Przede wszystkim należy zadać sobie pytanie: czy na pewno potrzebuję suplementacji? Być może wystarczy jedynie drobna korekta diety, która założy dodatkową porcję ryb i owoców morza?

Jeśli jednak ciężko dostarczyć Ci kwasy DHA i EPA wraz z dietą lub znajdujesz się w grupie, która wymaga większego spożycia, warto sięgnąć po dobrej jakości suplement. W tym momencie niektóre osoby mogą być zaskoczone, ale do pokrycia zapotrzebowania na te kwasy wystarczy stary, dobry tran, czyli olej z wątroby dorsza.

Osobną kwestią jest suplementacja kwasów omega-3 u wegetarian i wegan. Obecnie na rynku można znaleźć olej z alg morskich. Produkt ten nie zawiera składników odzwierzęcych, jednak wyróżnia się wysokim stężeniem kwasów DHA i EPA.